Δημήτριος Κυρ. Κυριακόπουλος: "Βίος… Αβίωτος", Αθήνα 2016, σελ. 285

^Back To Top

logo

Παρουσίαση: Καραχάλιας Στέφανος
Θεολόγος  - Φιλόλογος

viosaviotosΟ Δημήτρης Κυριακόπουλος, διακεκριμένος μουσικολόγος, της ευρωπαϊκής και βυζαντινής μουσικής, καλλίφωνος τραγουδιστής των δημοτικών τραγουδιών και ψάλτης των εκκλησιαστικών ύμνων, αποδεικνύεται και αξιόλογος συγγραφέας. Σε όλα τα έργα του είναι πλούσια η αγάπη του προς την πατρίδα και τον λαϊκό πολιτισμό, αλλά και προς την ελληνική και ορθόδοξη παράδοση, όπως αυτή διασώθηκε στα δημοτικά μας τραγούδια και στην εκκλησιαστική μουσική.
Έργα του είναι: α) «170 Γορτυνιακά Δημοτικά Τραγούδια», Αθήνα 1992, συλλογή δημοτικών τραγουδιών. β) Τρεις εργασίες - μελέτες που περιέχουν αρκαδικά μοιρολόγια. γ) «Μελίρρυτος ξυνωρίς», στο οποίο ο συγγραφέας αποτίνει φόρο τιμής προς δύο μουσικούς δασκάλους του, τον πατέρα και υιό Ιωάννη και Δημ. Παναγιωτόπουλο - Κούρο από την Τρίπολη, και παρουσιάζει σε βυζαντινή και ευρωπαϊκή παρασημαντική διάφορα ανέκδοτα έργα τους. δ) Συνέγραψε την ιστορία του χωριού του σε δύο τόμους. Στο έργο παρουσιάζει όλο το υπάρχον ιστορικό και λαογραφικό υλικό για το χωριό του, που κατόρθωσε να συγκεντρώσει από διάφορες πηγές και με επιτόπια αναζήτηση.

Μετά από πρόταση του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας η Σύγκλητος της Ακαδημίας Αθηνών τίμησε τον Δημήτρη Κυριακόπουλο δύο φορές. Για την έκδοση του πρώτου τόμου του πρώτου έργου του το 2000 του απένειμε Α΄ έπαινο και χρηματικό βραβείο, ενώ έπαινο του απένειμε και για τον δεύτερο συμπληρωματικό τόμο του έργου του το 2007.
Το όμορφο Περδικονέρι, η παλαιόθεν Κατσουλιά, αποτελεί το επίκεντρο και το σημείο αναφοράς και του καινούργιου βιβλίου του κ. Κυριακόπουλου, που έχει τον χαρακτηριστικό τίτλο «Βίος… αβίωτος».
Το τελευταίο του αυτό έργο δεν είναι επιστημονικό πόνημα ούτε και αυστηρά  λογοτεχνικό. Κινείται ανάμεσα στα απομνημονεύματα και την αυτοβιογραφία ως προσωπική μαρτυρία και χρονικό μιας εποχής. Τα πρόσωπα και τα γεγονότα είναι αληθινά. Φαντασία και μυθοπλασία δεν υφίσταται. Η πραγματικότητα παρουσιάζεται ρεαλιστικά. Η δραματικότητα στο βιβλίο αγγίζει στιγμές μεγαλείου. Απεικονίζεται η πραγματική ζωή, με τις ανατάσεις και τις πτώσεις της, τις χαρές και τις λύπες της, την καθημερινότητα, αλλά και την υπέρβαση των ανθρωπίνων ορίων. Όλο το βιβλίο είναι ο βίος και η πολιτεία ενός φτωχού ανθρώπου, που μια ζωή παλεύει με την μοίρα του και αγωνίζεται για να επιβιώσει μέσα σε έναν άδικο και σκληρό κόσμο, για να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής του, όπως και των συνανθρώπων του. Κομμάτι κι αυτός της εποποιίας του ελληνικού λαού, των ανθρώπων της υπαίθρου, που έζησαν δεκαετίες κάτω από δυσβάστακτες συνθήκες φτώχειας και στερήσεων, με πολέμους, κατοχή και εμφύλιο.
Το βιβλίο είναι διατυπωμένο σε πρώτο ενικό πρόσωπο, έχει προσωπικό - εξομολογητικό χαρακτήρα. Ο ήρωας του βιβλίου αφηγείται τη ζωή του και τις περιπέτειες του, από την παιδική του ηλικία μέχρι τα βαθειά του γεράματα. Στον Πρόλογο του βιβλίου αναφέρεται ότι ο ίδιος έδωσε την πρώτη ύλη στον συγγραφέα, ο οποίος την διαμόρφωσε και την επεξεργάστηκε γλωσσικά, χωρίς προσθήκες στα πραγματικά περιστατικά. Στην αφήγηση του ήρωα «εγκιβωτίζονται» (ενσωματώνονται, περικλείονται) δύο ακόμα αφηγήσεις. Μία, που αφηγείται το χρονικό της ομηρείας ενός άλλου υπαρκτού προσώπου σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη ναζιστική Γερμανία, και μία άλλη, που αφηγείται την συμμετοχή του ενός άλλου γέροντα πια στις μάχες του εμφυλίου στο Βίτσι, τη σύλληψή του ως αιχμαλώτου από τον Δημοκρατικό στρατό, την μεταγωγή του στην Αλβανία και την πολύχρονη και περιπετειώδη παραμονή του εκεί επί μια ολόκληρη επταετία.
Η τριλογία αυτή των περιπετειών, όπου κάθε αφήγηση συμπληρώνει και επεκτείνει τις δύο άλλες, κάνουν το βιβλίο «Βίος… αβίωτος» ένα πραγματικά συγκλονιστικό και συναρπαστικό αφήγημα. Οι εντόπιες περιπέτειες του κύριου αφηγητή, καθώς και αυτές στην αλλοδαπή των δύο άλλων (στη Γερμανία και Αλβανία), φορτίζουν δραματικά τον αναγνώστη, τόσο από τις κακοτυχίες που χτύπησαν αυτούς τους ανθρώπους, όσο και από το σθένος και την καρτερία με την οποία τις αντιμετώπισαν. Ο κεντρικός ήρωας μέσα από προσωπικά βιώματα και αναμνήσεις, δίνει την δική του οπτική για την ιστορική και κοινωνική πραγματικότητα της εποχής του, ιδίως για την περίοδο του πολέμου, της εθνικής αντίστασης, του εμφυλίου και του μετεμφυλιακού κράτους. Με τον δικό του αξιακό κανόνα ασκεί κριτική προς όλους, χωρίς φόβο. Συνολικά και οι τρεις δίνουν ένα μάθημα εγκαρτέρησης, ένα μήνυμα διαρκούς αγώνα του ανθρώπου για την κατανίκηση όλων των δυσκολιών της ζωής, ακόμη και με χιούμορ. Ασυνείδητα και οι τρεις τους γίνονται αντικείμενο θαυμασμού και εκτίμησης, ανάγονται σε πρότυπα βίου και αγωνιστικότητας.
Λόγω της φύσης του, το βιβλίο αποτελεί ένα μεταλλείο λαογραφικής ύλης. Διασώζονται πολλά στοιχεία, σχετικά με τα επαγγέλματα και τις συνήθειες του οικιακού, αγροτικού και ποιμενικού βίου, με τα ήθη, τα έθιμα, τις γιορτές, τα πανηγύρια, αλλά και πολλές άλλες εκδηλώσεις της προσωπικής και συλλογικής ζωής της επαρχίας Γορτυνίας. Εκτός από πηγή λαογραφικού υλικού, το βιβλίο είναι λεξικό της γορτυνιακής γλώσσας - ιδιώματος. Οι άγνωστες ή ιδιωματικές λέξεις του βιβλίου εξηγούνται από τον συγγραφέα σε υποσελίδιες σημειώσεις, ώστε τίποτε να μην μείνει ακατάληπτο και  να μπορούν όλοι να το απολαύσουν.
Ο Ριζαρείτης Δημήτρης Κυριακόπουλος κατέδειξε με το βιβλίο του αυτό ότι είναι εκτός από μελετητής της λαογραφίας και της μουσικής παράδοσης κι ένας δεινός συγγραφέας που μετουσιώνει πραγματικά γεγονότα και  αναμνήσεις σε λογοτεχνία εφάμιλλη των μεγάλων λογοτεχνών των προηγούμενων αιώνων. Γνήσιο παιδί του Παπαδιαμάντη και του Καρκαβίτσα.

Αναζήτηση

Τυχαία εικόνα

DS-1.jpg

Πρωτοσέλιδα