Ριζαρείτικο αντάμωμα στο Μονοδένδρι

^Back To Top

logo

Γράφει ο Κων/νος Μαστοράκης, Πρόεδρος ΕΑΡΕΣ

P7020019Μέσα σε καθαρά φιλικό και αδελφικό κλίμα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 2 Ιουλίου 2016 στο Μονοδένδρι Ιωαννίνων, την γενέτειρα των αοιδίμων Ριζαρών,  το αντάμωμα των αποφοίτων της Ριζαρείου, που προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου. Αρκετοί απόφοιτοι Ριζαρείτες προερχόμενοι από  την Ήπειρο,  και την Λευκάδα ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Δ.Σ. της Ένωσης των αποφοίτων και της Διοικούσας Επιτροπής του Παραρτήματος ΕΑΡΕΣ Ηπείρου και έγκαιρα έφθασαν στο Μονοδένδρι για την ολοκλήρωση του πολυσήμαντου αυτού ανταμώματος.

Κεντρικός άξονας διοργάνωσης και πλοήγησης του ανταμώματος ήταν τα Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης, και του Παραρτήματος Ηπείρου  τα οποία ανήσυχα διακονούν την ιερή υπόθεση του Ριζάρειου ήθους. Ενός ήθους βαθειά ειρηνικού, τέλεια ενωτικού και αληθινά συναδελφικού. Που κινείται στις ράγες της αγωνίας για την διάσωση και την διαφύλαξη  της ενότητος των Ριζαρειτών και την συνέχεια της επικοινωνίας τους μακράν των βέβυλων και απαξιωτικών διχασμών, που μόνο ταλαιπωρία προσφέρουν. Παρόντες στο αντάμωμα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης με  τον Πρόεδρο κ. Κων/νο Μαστοράκη  επικεφαλής, τον Αντιπρόεδρο ΕΑΡΕΣ Θεόδωρο Πετρόπουλο και τον Γεν. Γραμματέα της ΕΑΡΕΣ Χρήστο Αναγνώστου. Αντίστοιχα παρόντες από το Παράρτημα ΕΑΡΕΣ Ηπείρου ο Πρόεδρος Ράϊος Δημήτριος, ο Γραμματέας Αναστάσιος Κοσίνας, ο Ταμίας Σουκοβέλος Σπυρίδων και τα μέλη Τάγκας Δημήτριος και Περιστέρης Νικόλαος. Παραβρέθηκαν ακόμη από  τα Ιωάννινα και την Πρέβεζα, την Λευκάδα, την ευρύτερη περιοχή Ηγουμενίτσας νεώτεροι και παλαιότεροι απόφοιτοι ενώ άλλοι διαρκώς επικοινωνούσαν τηλεφωνικά. Το απόγευμα της παρασκευής ο Πρόεδρος ΕΑΡΕΣ μαζί με την σύζυγό του είχε συνάντηση με τα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής Παραρτήματος ΕΑΡΕΣ Ηπείρου, στην περιοχή του μώλου της Παμβώτιδας, όπου έτυχε της ηπειρώτικης φιλοξενίας. Συζητήθηκαν σε αρκετά αδελφικό κλίμα θέματα της Ενώσεως και διευθετήθηκαν και οι τελευταίες λεπτομέρειες της επόμενης ημέρας στο Μονοδένδρι.
Λίαν πρωί του Σαββάτου 2 Ιουλίου βρεθήκαμε, μετά από την όμορφη διαδρομή στα βουνά της Πίνδου, στο Κεντρικό Ζαγόρι, στο Μονοδένδρι. Στο κάλεσμα ανταποκρίθηκε πλήθος Ηπειρωτών, κληρικών και λαϊκών και από τους τέσσερις νομούς της Ηπείρου και την Λευκάδα και γέμισαν τον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου. Είναι αξιοθαύμαστη η επιθυμία, η διάθεση και η θέληση που μας οδηγεί σε τέτοια ανταμώματα μετά από τόσα χρόνια… ζωντανεύοντας θύμησες παιδικές… μαθητικές… και γεμίζοντάς μας με ελπίδες ότι ποτέ δεν θα χάσουμε αυτά που ζήσαμε και μας συνδέουν με άρρηκτα δεσμά… Αναδρομές…νοσταλγίες και μελωδίες… από τον άμβωνα που συλλειτούργησαν, ο εκπρόσωπος της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων και εκπρόσωπος του  Μητροπολίτου κ.κ. Μάξιμου, οι Ριζαρείτες Ιερείς που ανταποκρίθηκαν  π. Απόστολος Σίλης, ο π. Παναγιώτης Σχίζας, ο π. Αναγνώστου. Ουράνιες μελωδίες και από το ψαλτήρι με τους καλλικέλαδους  συμμαθητές μας Αναγνώστου να προεξάρχει του χορού, Θεόδωρο Γάλλο, Σουκοβέλο Σπυρίδωνα, Νικόλαο Περιστέρη, Νικόλαο Κωνσταντή, Κοσίνα Αναστάσιο,  και λοιπών ριζαρειτών που πλαισίωσαν συγκινημένοι. Για πρώτη φορά πραγματοποίηθηκαν μνημόσυνα των αοιδίμων ευεργετών Μάνθου και Γεωργίου μαζί με τους λοιπούς ευεργέτες της Ιεράς μας Σολής. Μάλιστα χρησιμοποιήθηκαν όπως μας έκανε γνωστό αργότερα ο εφημέριος του Ναού, τα δισκoπότηρα που είχε κάνει δωρεά ο Γεώργιος Ριζάρης στον Ναό με εγχάρακτη αφιέρωση του 1840.
Με το πέρας της Θείας Λειτουργίας έγινε φανερό πόσο σημαντική ήταν για όλους μας η συνάντηση… εναγκαλισμοί… χαιρετισμοί… αναγνωρίσεις… επιφωνήματα… γίναμε πάλι παιδιά… χαρούμενα, γελαστά, αμέριμνα…Οι γλώσσες πήγαιναν ροδάνι… οι αναμνήσεις διαδέχονταν η μια την άλλη… οι ζωές μας γύρισαν στο παρελθόν… Αναφορά σε καθηγητές μας, αείμνηστους και ζώντες, αναζήτηση συμμαθητών, αναφορά σε αστεία, ευχάριστα, περίεργα και άλλα γεγονότα… σε ανθρώπους που σημάδεψαν τη ζωή μας, σε παρατσούκλια και εκπλήξεις... Οι συζητήσεις έδιναν και έπαιρναν αναδεύοντας τις μνήμες περασμένων χρόνων. Η συζήτηση που εν τω μεταξύ απετέλεσε την κεντρική φόρμα του διαλόγου στηριζόταν απόλυτα στην αγωνία, μέσα στην άφιλη και ατομοκρατική εποχή μας, εμείς οι Ριζαρείτες είναι ανάγκη να κρατήσουμε ό,τι μας ενώνει να διαφυλάξουμε την ιερότητα της φιλαδελφίας και της αγάπης μεταξύ μας.
Ακολούθησε πορεία προς το Δημοτικό σχολείο του Μονοδενδρίου, όπου  εψάλει τρισάγιο στις στήλες και προτομή των Ριζαρών και ακολούθησε κατάθεση στεφάνου,ομού από τον Πρόεδρο της ΕΑΡΕΣ Μαστοράκη Κων/νο και τον Πρόεδρο ΔΕΠ Παραρτήματος Ηπείρου Ράϊο Δημήτριο. Δεν ξεχάσαμε τον Ύμνο των Ριζαρών… ελάχιστο φόρο τιμής για αυτά που πήραμε στη Σχολή μας .Κινηθήκαμε ακολούθως στους πλακόστρωτους δρόμους του γραφικού Μονοδενδρίου, όπου η παρουσία της Ριζαρείου είναι παντού σε κάθε γωνιά και οδηγηθήκαμε στο Ριζάρειο Εκθεσιακό Κέντρο. Εκεί μας καλοσώρισε η Διευθύντρια κα Γέπη Έφη. Περιηγηθήκαμε στα όμορφα εκθέματα της χειροτεχνικής – οικοκυρικής Σχολής και το Ριζάρειο Ίδρυμα παρέθεσε σε όλους καφέ, ροφήματα και διάφορα κεράσματα.
Στη συνέχεια στην αίθουσα των παρουσιάσεων με πρωτοστάτες τον Γραμματέα της ΔΕΠ Παραρτήματος ΕΑΡΕΣ Ηπείρου Κοσίνα Αναστάσιο και τον Γεν. Γραμματέα ΕΑΡΕΣ Αναγνώστου Χρήστο, πραγματοποιήθηκαν οι χαιρετισμοί καλοσωρίσματα από τον οικοδεσπότη κ. Ράϊο Δημήτριο και ανταπάντησε ο Πρόεδρος ΕΑΡΕΣ Μαστοράκης Κων/νος. Ακολούθησε χαιρετισμός του παρόντος σε όλη την διαδικασία Δημάρχου Ζαγορίου κ. Σπύρου. Κατόπιν πραγματοποίησε ο Πρόεδρος ΔΕΠ Παραρτήματος Ηπείρου και ομότιμος καθηγητής κλασικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων  κ. Ράϊος Δημήτριος ομιλία με θέμα «Ριζάρειος και εκπαίδευση». Ακολούθως η ΕΑΡΕΣ με απόφαση του ΔΣ, τίμησε τον αφυπηρετήσαντα Δ/ντή της Σχολής, καθηγητή φιλόλογο κ. Μίχα Δημήτριο ριζαρείτη. Καθόλη την θητεία του στην Σχολή μας η Ένωσή μας στο προσωπό του είχε βρει τα ευήκοα ώτα, τον ακούραστο συμπαραστάτη, τον συνοδό και συνεργό σε όλες τις εκδηλώσεις της ΕΑΡΕΣ και αντίστοιχα η ΄Ενωσή μας βοηθούσε με κάθε τρόπο και μέσο στην λειτουργία και εκδηλώσεις της Σχολής. Ο Γεν. Γραμματέας ΕΑΡΕΣ Αναγνώστου Χρήστος ανέγνωσε το βιογραφικό του κ. Μίχα και ο Πρόεδρος ΕΑΡΕΣ του απένειμε την τιμητική πλακέτα. Παραθέτουμε το βιογραφικό του κ. Δημητρίου Μίχα:

Ο Μίχας Δημήτριος είναι Φιλόλογος καθηγητής και κατάγεται από το Ζωτικό Ιωαννίνων, κοινότητα που σήμερα ανήκει στον Δήμο Δωδώνης.
- Είναι απόφοιτος της Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων (1971)
- Έλαβε πτυχίο της Ανωτέρας Ιερατικής Σχολής Αθηνών (1973-1975) Σχολή διετούς φοίτησης με υψηλή ποιότητα Θεολογικής Κατάρτισης έχοντας ως διδασκάλους καθηγητές της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
- Έγινε υπότροφος του Υπουργείου Πολιτισμού και μετείχε ως συνεργάτης Επιστημονικής Ομάδος σε έρευνα για τα χειρόγραφα της Ι.Μ. Αγ. Αικατερίνης του Όρους Σινά (1975-1976)
- Είναι πτυχιούχος του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του τμήματος Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών (1976-1981)
- Εργάστηκε ως Επιμελητής στο Ίδρυμα Θεοτόκος,  παραπεμπομένων παιδιών Ειδικής Αγωγής  (1979-1981, 1983-1984)
- Ως καθηγητής Φιλόλογος στην Εκκλησιαστική Σχολή της Ριζαρείου (1987 – 2015)
- Έγινε Αναπληρωτής Δ/νής  στην εν λόγω Σχολή (2006) και ύστερα Δ/ντής (2010) θέση που κατέχει μέχρι και Ιούλιο 2015.
- Μετέχει στην Επιτροπή διαλόγου μεταξύ Πολιτείας – Εκκλησίας για την Ίδρυση Σχολών «Κύκλου Ιερατικής Μαθητείας»
- Είναι ενεργό μέλος του ΥΣΔΕΕ (Υπηρεσιακού Συμβουλίου) του Υπουργείου Παιδείας Εκκλησιαστικής Δ/νσης και Θρησκευτικής Αγωγής.
- Ασχολήθηκε επίμονα με θέματα Παιδείας – Εκπαιδευτικά, Θεολογικά – Φιλοσοφικά – Λογοτεχνικά – Λαογραφικά και Μουσικά.
- Θεωρείται εκ των πρωτεργατών και εισηγητής των καινοτόμων πρωτοβουλιών που έλαβε η Ριζάρειος ώστε να θεωρείται σήμερα ως ένα Σχολείο Αριστείας και από τα πλέον Ελκυστικά για την ποιότητα παιδείας που προσφέρει.
Ακολούθησε προσφορά δώρων από την ΕΑΡΕΣ προς τους αδελφούς Ριζαρείτες της Ηπείρου. Αποτελούνταν από τις επετηρίδες της ΕΑΡΕΣ 2 και 3 που περιλαμβάνουν τους περισσότερους αποφοίτους της Ηπείρου, μουσικά βιβλία του αείμνηστου καθηγητού μας Δημητρίου Κούρου – Παναγιωτόπουλου. Επίσης δόθηκαν περιοδικά με αναφορά στον αείμνηστο καθηγητή μας Νικηφόρο Καχριμάνη, «τ’ ανάβλεμα», σε κάθε εκπρόσωπο νομού της Ηπείρου, με πρώτο τον καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Παναγίας Φανερωμένης Λευκάδας, συμμαθητή μας π. Νικηφόρο Ασπρογέρακα, στον Νίκο Κωνσταντή από την Πρέβεζα, τον Γιάννη Χούσο από την Άρτα και στον επιμελητή μας Θεόδωρο Χαρίση από Θεσπρωτία. Η έκπληξη μας ήταν μεγάλη όταν σε φωτογραφία του τεύχους αναγνώρισαν υπό την σκέπη του αείμνηστου καθηγητού μας την παρουσία τους ο Αντιπρόεδρος ΕΑΡΕΣ Θεόδωρος Πετρόπουλος με τον συμμαθητή του Ασπρογέρακα νυν καθηγούμενο της Ι. Μ. Φανερωμένης Λευκάδας, τον νυν πρεσβύτερο Σταύρο Κατσογρεσάκη. Επίσης δόθηκαν μερικά τεύχη των 150 χρόνων της Ριζαρείου για την βιβλιοθήκη του Παραρτήματος. Με προτροπή του Προέδρου ΕΑΡΕΣ Μαστοράκη Κων/νο το μέλος της και καθηγητής μουσικής Κυριακόπουλος Δημήτριος δώρισε για τους ριζαρείτες της Ηπείρου ( χορωδία) βιβλία βυζαντινής μουσικής «Μελίρρυτος ξυνωρίς» που αναφέρονται στον πατέρα  Γιάννη Κούρο- Παναγιωτόπουλο και στον Δημήτριο Κούρο. Ο Πρόεδρος της ΔΕΠ Ηπείρου ανταπέδωσε στα δώρα μας με προσφορά βιβλίων του για την βιβλιοθήκη της ΕΑΡΕΣ.
Ακολούθησε γεύμα στην πλατεία του παραδοσιακού οικισμού στο Μονοδένδρι, κάτω από τον παχύ ίσκιο των πλατάνων. Όλοι σκεφτήκαμε φωναχτά και συμφωνήσαμε να επαναλαμβάνονται τέτοιες συναντήσεις στην Ήπειρο και να γίνουν και αλλού. Έτσι μέσα σ’ ένα αθεράπευτα ενωτικό, τίμια φιλάδελφο κλίμα πραγματοποιήθηκε τούτο το αντάμωμα, που χαροποίησε και έδεσε περισσότερο τους απόφοιτους Ριζαρείτες. Όλοι αποχωριστήκαμε ευχαριστημένοι και χαρούμενοι.
Αξίζει να παραθέσουμε τoν χαιρετισμό του Προέδρου ΔΕΠ Παραρτήματος ΕΑΡΕΣ Ηπείρου κ. Ράϊου Δημητρίου, την ομιλία του  Προέδρου ΕΑΡΕΣ κ. Μαστοράκη Κων/νου, τον χαιρετισμό του τέως Δ/ντού ΡΕΣ κ. Μίχα Δημητρίου και την ομιλία του  καθηγητού κ. Ράϊου Δημητρίου.

 

ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ ΠΑΤΕΙΣΤΕ ΕΔΩ

 

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ κ. Δ. ΡΑΪΟΥ
Οσιολογιώτατε εκπρόσωπε της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων
κ. Δήμαρχε Ζαγορίου
Άγιοι πατέρες,
κ. Πρόεδρε της ΕΑΡΕΣ
Aγαπητοί φίλοι και ομογάλακτοι αδελφοί.
Ως πρόεδρος του Παραρτήματος Ηπείρου της ΕΑΡΕΣ απευθύνω εγκάρδιο χαιρετισμό προς όλους τους Ριζαρείτες, που ήρθαν από διάφορα μέρη της Ηπείρου και της χώρας μας, για να συμμετάσχουν στη σημερινή εκδήλωση τιμής και μνήμης, καθώς και προς όλους εσάς που ανταποκριθήκατε στην πρόσκλησή μας και είστε τώρα εδώ συνεορταστές και κοινωνοί των δικών μας συναισθημάτων. Η σημερινή συνάντησή μας στο Μονοδένδρι έχει μια σημαντική ιδιαιτερότητα, καθώς εγκαινιάζει μια νέα εποχή συμπόρευσης και αγαστής συνεργασίας του Παραρτήματος Ηπείρου με την ΕΑΡΕΣ Αθηνών. Ο δρόμος δεν ήταν εύκολος. Ωστόσο χάρη στην επιμονή, το σθένος, τη διπλωματία – επιτρέψτε μου αυτήν τη διατύπωση – και την υπομονή ορισμένων μελών του Παραρτήματος Ηπείρου, αλλά και της ΕΑΡΕΣ (όπως θα εκθέσει σε λίγο ο Γραμματέας μας κ. Κοσίνας) υπήρξε αίσιο τέλος. Ένα τέλος που όλοι επιθυμούσαμε και είναι σύμφωνο με το Ριζάρειο πνεύμα και τις καταστατικές αρχές της μητρικής Ενώσεως. Θέλω λοιπόν να ευχαριστήσω θερμά όλους όσους συνέβαλαν στη σημερινή κοινή εκδήλωση της μητρικής Ενώσεως Αποφοίτων της Ριζαρείου και του Παραρτήματός της στην Ήπειρο. Ευχαριστώ ιδιαίτερα τον πρόεδρο κ. Μαστοράκη και τα μέλη του νέου Δ. Σ.τ ης ΕΑΡΕΣ που βρίσκονται ανάμεσά μας, αλλά και όσα δεν μπόρεσαν να έρθουν, εκφράζοντας παράλληλα την επιθυμία του Δ. Σ. του Παραρτήματός μας για ευρύτερη μελλοντική συμπόρευση μέσα στο πλαίσιο της ενότητας, της αγάπης και της συνεργασίας του χριστιανικού ανθρωπισμού της Ριζαρείου παιδείας ...
Ευχαριστώ.

 

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΑΡΕΣ κ. ΚΩΝ/ΝΟΥ ΜΑΣΤΟΡΑΚΗ

  Πανοσιολογιότατε εκπρόσωπε του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ιωαννίνων,
Αιδεσιμολογιώτατοι   πατέρες, κύριε Δήμαρχε Ζαγορίου
κ. Πρόεδρε Διοικούσας Επιτροπής Παραρτήματος ΕΑΡΕΣ Ηπείρου
Ριζαρείτες αδελφοί «εξ Ηπείρου», κυρίες και κύριοι

 

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση η ΕΑΡΕΣ παρίσταται σε εκδήλωση σας στην Ήπειρο και σας μεταφέρει την αγάπη και τους ριζαρείτικους χαιρετισμούς όλων των μελών του Δ.Σ..
Η φυσική παρουσία μελών του Δ.Σ. της ΕΑΡΕΣ στα Γιάννενα αποδεικνύει με τον πιο καταφανή τρόπο την αδιάσπαστη ενότητα των ριζαρειτών, τους κοινούς πόθους και τις ίδιες αξίες που έχουμε, εξαιτίας των συγγενών καταβολών μας από την Ριζάρειο.
Ευσεβής πόθος μας αλλά και όλων, θέλουμε να πιστεύουμε των Ριζαρειτών, είναι να κλίνουμε το γόνυ μας, να δείχνουμε την ευγνωμοσύνη μας στην γενέτειρα και τας ψυχάς των αοιδίμων Ριζαρών Μάνθου και Γεωργίου και ναι σήμερα όλοι μαζί το πραγματοποιήσαμε στο Μονοδένδρι. Πεποίθησή μας όπως διέκρινα και τον Μάρτιο που ξαναβρέθηκα κοντά σας είναι μια φορά το χρόνο να πραγματοποιείται η συγκέντρωσή μας αυτή εδώ και να κάνουμε το ελάχιστο για τους ευεργέτες μας, Ριζάρηδες και λοιπούς, εις μνήμην αιωνία.
Το Παράρτημα  ΕΑΡΕΣ της Ηπείρου που επανασυστήθηκε με τον πλέον πανηγυρικό τρόπο και θεσμικό χαρακτήρα, σήμερα, απολαμβάνει στην έδρα του την χαρά και ικανοποίηση της αναγνώρισης από την ΕΑΡΕΣ.
Η επαναδραστηριοποίησή του πέρασε όλη την διαδικασία των δυσκολιών που περιέχει η συγκρότηση ενός τοπικού παραρτήματος. Οι ενέργειες των μελών του, η βούλησή τους για την τήρηση των θεσμικών κανόνων που προβλέπονται από το καταστατικό της ΕΑΡΕΣ, οι άψογες διαδικασίες απέδειξαν τις ικανότητες και το ήθος των μελών του. Οι δυσκολίες που είχαν προκύψει, οι άστοχες πρωτοβουλίες και η απλοϊκότητες ανήκουν στο παρελθόν. Τώρα μαζί, άρρηκτα ενωμένοι και πιστοί στο ριζαρείτικο καθήκον μας, ο καθένας στον ρόλο και στην ευθύνη του προχωρούμε προς το μέλλον.
Είμαστε συμπαραστάτες στις προσπάθειες και δράσεις του Παραρτήματος Ηπείρου. Πάντα στο πλευρό σας.  Οτιδήποτε προκύψει ως δυσκολία ή αδυναμία αντιμετώπισης από την πλευρά σας, θα είμαστε παρόντες στο πνεύμα και στο γράμμα που ορίζει το καταστατικό της Ένωσής.
Βαθύτερος στόχος μας είναι η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ μας με την υπογράμμιση πως το ΔΣ μας συνέχεια σκέπτεται τους Ριζαρείτες της Περιφέρειας, τους αληθινούς εκφραστές του Ρι-ζαρείτικου Πνεύματος που παλεύουν με αξιοπρέπεια και γνήσιο ήθος μέσα στην ανάλγητη καθη-μερινότητα. Αγώνας η κατασφάλιση της αρραγούς ενότητας όλων των ριζαρειτών, προκειμένου να διατηρήσουμε τις αδελφικές μας σχέσεις, μέσα στην άφιλη και ανάδελφη εποχή μας, και την επικο-ινωνία μας.
Θα ήθελα να εκφράσω και το παράπονό μας: πολλά από τα μέλη της Ένωσής μας πιστεύουν ότι όλα λειτουργούν καλά, χωρίς εμπόδια. Τα τρία τελευταία χρόνια το ΔΣ έστησε την ιστοσελίδα μας και μπορείτε να ενημερώνεστε άμεσα μαζί με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (FB) για τα τεκταινόμενα στη ΡΕΣ, μέχρι να φτάσει ο «Ριζαρείτης». Δυστυχώς, όπως η πατρίδα μας έχει τα προβλήματα της, έτσι και η ΕΑΡΕΣ. Τα έσοδα μας είναι ισχνά. Οι συνδρομές των μελών μας σπανίζουν. Όλοι μας δίνουμε χρόνο, κόπο και αναλωνόμαστε να υπάρχει η ΕΑΡΕΣ. Η εφημερίδα μας ζητάει αρθρογράφους, όπως και η ιστοσελίδα και κοστίζουν πολύ. Δε φοβόμαστε και η πίστη μας είναι ότι θα τα καταφέρουμε. Επιζητούμε τη συνεισφορά σας  και την καλόπιστη κριτική.
Θα παρακαλούσα όλα τα μέλη μας να στηρίζουν με κάθε τρόπο και μέσον τις προσπάθειες του ΔΣ ΕΑΡΕΣ και της ΔΕΠ Παραρτήματος Ηπείρου. Θα ήθελα να ευχαριστήσω και δημόσια τον Πρόεδρο και τα μέλη του ΠΣ του Ριζαρείου Ιδρύματος, για την παραχώρηση της αίθουσας για την πραγματοποίηση της εκδήλωσής μας, καθώς και την παράθεση ροφημάτων και κερασμάτων. Πάντα βρίσκεται κοντά μας και στηρίζει με κάθε τρόπο την Ένωσή μας.
Να υπενθυμίσω σε όλα τα μέλη μας ότι το Ριζάρειο Ίδρυμα θα πραγματοποιήσει στις 30-Ιουλίου  τα εγκαίνια της έκθεσης Φωτογραφίας "Ζαγορισίων Βίος" στο Εκθεσιακό Κέντρο του Ριζαρείου Ιδρύματος στο Μονοδένδρι (αρχοντικό Πανταζή). Όσοι εκ των μελών μας μπορούν ας την επισκεφθούν.
Με αυτές τις εναρκτήριες σκέψεις από την δική μας πλευρά, σας ευχόμαστε ευόδωση σε κάθε σας πράξη, καλό δρόμο στο Παράρτημά σας και σε κάθε ηπειρώτη ριζαρείτη προσωπική υγεία, χαρά και επιτυχία, όμορφο και δροσερό καλοκαίρι.

 

 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ τ. Δ/ΝΤΟΥ ΡΕΣ κ. ΜΙΧΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

 Πανοσιολογιώτατε
Αξιότιμε πρόεδρε της Ένωσης Αποφοίτων
Αξιότιμε Πρόεδρε των Αποφοίτων του Παραρτήματος Ηπείρου
Αξιότιμα μέλη της Ένωσης Αποφοίτων
Ομογάλακτοι πνευματικοί Αδελφοί
Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι

 Σήμερα αισθάνομαι χαρά και συγκίνηση.
Χαρά γιατί βιώνω την κοινωνία της «ομογάλακτης» φιλίας και την ομορφιά της πνευματικής επικοινωνίας που συμβαίνει μεταξύ αγαπητών προσώπων αλλά και την ικανοποίηση που σε γεμίζει η συνομιλία που εκφράζεται με κοινή γλώσσα για κοινά θέματα που έχουν ως βασι την « Μητέρα - Τροφό» και Ιστορική Σχολή μας.
Η διέγερση αυτή των αισθημάτων κορυφώνεται μάλιστα, όταν αυτό βιώνεται στην γενέτειρα – πατρίδα των Ιδρυτών της Σχολής. Εδώ η μνήμη και η σκέψη φωτίζονται κάτω από την λάμψη της Εθνικής ευποιίας και ευεργεσίας του Μάνθου και Γεωργίου Ριζάρη, ενώ η παρουσία μας «στο Ριζαρείτικο αντάμωμα»  λαμβάνει χαρακτήρα προσκυνήματος για ομόθυμη έκφραση ευχαριστιών και ευγνωμοσύνης προς τα πρόσωπά τους. Ο Ναός της παιδείας που ίδρυσαν στην Αθήνα θάλλει ως ιερουργία της Ελληνορθδόξου μάθησης εδώ και 172 έτη , κοσμώντας με προσωπικότητες και την Εκκλησία και την Κοινωνία ευρύτερα.
Στο πνεύμα αυτό , η τιμή που μου επιφυλάσσεται  σήμερα , με την αφυπηρέτησή μου από τη Σχολή, την εισπράττω ως πρόσθετη Ευλογία.
Νιώθω ευλογημένος γιατί η παρουσία μου στη Σχολή χρωματίστηκε με τρεις ιδιότητες.
Ι. Εκείνης του μαθητού , όπου κυοφόρησα το Ριζάρειο πνεύμα της θεωρητικής και βιωματικής Αγωγής φωτισμένων ανθρώπων που ευτυχήσαμε να έχουμε ως δασκάλους
ΙΙ.  Εκείνης του διδασκάλου,  κατά την οποία προσπάθησα να εναρμονίσω την λειτουργία του θρανίου με την μυσταγωγία του στασιδιού για την διάπλαση της προσωπικότητας των παιδιών και
ΙΙΙ. Εκείνης του Διευθυντού, όπου πρωταρχικό μου μέλημα έγινε η υλοποίηση ενός Οράματος  για την ποιοτική αναβάθμιση της Σχολής στο πλαίσιο του Πρωτύπου και της Αριστείας και η διαφύλαξη ταυτόχρονα του Εκκλησιαστικού της χαρακτήρα.
Πάντως μέσα στην τριαντάχρονη περίπου παρουσία μου στη Σχολή και στα ευτυχή και στα δίσεκτα , ένιωθα διαρκώς την συμπαράσταση της πνευματικής μου Οικογένειας : την Ένωση Αποφοίτων. Δεν είναι γιατί αισθανόμουν μονομερώς  συναισθηματικό – ψυχικό  δέσιμο μαζί της, αφού τυγχάνω, όπως προανέφερα , και μέλος της ως απόφοιτος της τάξης του 75, αλλά γιατί σου προσφέρανε καρδιακό χώρο να υπολογίζεις στο εξ αγάπης ανυπόκριτο ενδιαφέρον για τη Σχολή.
Γι’ αυτό συγκινημένος και συναισθηματικά φορτισμένος θα κλείσω, με καρδιακά λόγια ευχαριστιών αφού και Συλλογικά ως Διοίκηση, αλλά και ως Άτομα τα οποία με τιμούν με την φιλία τους, στήριξαν με ενεργό συμμετοχή  όλες τις προσπάθειές για ανάδειξη και προβολή της Σχολής, με αλληλέγγυα, ομόθυμα αισθήματα και αγάπη προς Αυτή.
Κατ’ έτος η Ένωση συνοδοιπορεί με την έλλογη διακριτικότητα και με τον τρόπο της αναδεικνύει το έργο της Σχολής μέσω του «Ριζαρείτη» ή διαχέει το Φώς της, παίρνοντας πρωτοβουλίες για εκδηλώσεις και βραβεύσεις μαθητών, συνεστιάσεις και οργάνωση Αφιερωμάτων για επιφανή πρόσωπα που τίμησαν με την επάρκεια και το ήθος τους την ΣΧΟΛΗ ΜΑΣ.
Με τον τρόπο αυτό προσφέρει και γνώση και πρότυπα και σύνδεση με το Ζωοποιό Πνευματικό της παρελθόν , στους μαθητάς Της.
 Έτσι λειτουργεί με πνεύμα συνοχής, ενότητας και ομοψυχίας αφού προέβαλλε και προβάλλει την φωτογόνο δύναμη του «Ριζαρείου Πνεύματος» - το αμάλγαμα δηλ. της κλασσικής παιδείας με το Αποκεκαλυμμένο λόγο της Ορθοδοξίας, δείχνοντας έμπρακτα πόσο επίκαιρο και αναγκαίο είναι στις ημέρες μας.
Σας ευχαριστώ που μου δίνετε και σήμερα την ευκαιρία να τα προφέρω αυτά «γεγονυία τη φωνή» και «εν πληρότητι ψυχής.
Με ευγνωμοσύνη εύχομαι τα καλύτερα  με ό,τι ομορφότερο και δημιουργικότερο για τις Ενώσεις μας και ό,τι ευτυχέστερο στον καθέναν σας προσωπικά.

 

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΗΣ ΕΑΡΕΣ ΜΕ ΘΕΜΑ “ ΡΙΖΑΡΕΙΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ”
Οσιολογιώτατε εκπρόσωπε της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων
κ. Δήμαρχε Ζαγορίου
Άγιοι πατέρες,
κ. Πρόεδρε της ΕΑΡΕΣ
Aγαπητοί φίλοι και ομογάλακτοι αδελφοί.
Aγαπητοί φίλοι και ομογάλακτοι αδελφοί! Κοινωνοί μιας μοναδικής πνευματικής κοινοβιακής εμπειρίας, υπό τη σοφή καθοδήγηση έμπειρων, αφοσιωμένων και άριστα καταρτισμένων διδασκάλων, στη φιλόξενη αγκαλιά της alma mater Pιζαρείου Eκκλησιαστικής Σχολής μιας εμπειρίας που γέμισε ονειρικά και μελωδικά τα ωραιότερά μας χρόνια και σημάδεψε ανεξίτηλα την υπόλοιπη ζωή μας, όποιο δρόμο κι αν ακολουθήσαμε στη συνέχεια ...
Κάθε συγκέντρωση στον ιερό αυτό χώρο για την απότιση τιμής και την εκδήλωση ευγνωμοσύνης προς τις δύο μακαριστές ψυχές των αδελφών Ριζαρών συνιστά αφ᾽ εαυτής σημαντικό γεγονός, αφού όπως υπογραμμίζει ο Ιωάννης Χρυσόστομος, “η μνήμη των ευεργεσιών είναι για μάς καλός δάσκαλος ενάρετης ζωής μην επιτρέποντάς μας ναν πέσουμε σε ραθυμία και λησμονιά, και να παραδοθούμε στην κακία”.
Χάρη στην ευποιητική φιλογένεια, τη φιλοπατρία, τη χριστιανική φιλαλληλία και την απέραντη γενναιοδωρία του Μάνθου και του Γεωργίου οφείλουμε όλοι μας _ αν όχι ολοκληρωτικά, τουλάχιστον σε μεγάλο βαθμό _ αυτό που είμαστε τώρα.
Tο ετήσιο μνημόσυνο των αείμνηστων Mάνθου και Γεωργίου δεν είναι μια τυπική υποχρέωση παλαιών τροφίμων προς τους εμπνευστές, ιδρυτές και χορηγούς ενός Πνευματικού Iδρύματος με πανελλήνια εμβέλεια είναι μια γλυκιά αναπόληση των νεανικών μας χρόνων που γεύτηκαν τον πλούσιο άρτο και τα αστείρευτα πνευματικά νάματα μιας Μεγάλης Σχολής που εξέθρεψε δεκάδες Eπισκόπους και Mητροπολίτες, εκατοντάδες Kληρικούς και Θεολόγους, και πλειάδα επιστημόνων, λειτουργών και υπηρετών της ελληνικής κοινωνίας. Kαι πάνω απ’ όλα, ας μη λησμονούμε ότι επί των ημερών τῶν παλαιοτέρων ἐξ ἡμῶν ένας Διευθυντής της Σχολής υψώθηκε στη χορεία των Aγίων: ο Άγιος Nεκτάριος. Οι κατανυκτικές τελετές που ακολούθησαν την αγιοποίησή του στην Αίγινα, το μοναστικό ησυχαστήριό του, και τη νέα Ριζάρειο Σχολή – μοναδικές εμπειρίες – μένουν ακόμη ζωντανές μέσα μας.
Είναι λοιπόν φυσικό οι καρδιές μας να στρέφονται πρώτα πρώτα προς τους μεγάλους ευεργέτες της νιότης μας, γιατί η ευγνωμοσύνη δενείναι παρά η αδιάλειπτη ενθύμηση της καρδιάς. Mόνο που η δική μου καρδιά φοβάται μήπως τα λόγια που στέλνει στα χείλη είναι πολύ φτωχά, για να περιγράψουν επάξια την τεράστια προσφορά των δύο μεγάλων βλαστών που γέννησε το μικρό Mονοδέντρι.
Πώς να μιλήσει κανείς και να επαινέσει επάξια μορφές που λείπουν απελπιστικά σήμερα; Aν η δική μας εποχή επαίρεται για τα τεχνολογικά θαύματά της, για τις συνεχόμενες ‘προοδευτικές μεταρρυθμίσεις’, την αχαλίνωτη ελευθεριότητα και τα δικά της ‘πλούτη’, αν προσκυνά καθημερινά τον χρυσοῦν μόσχον, τον νέο “θεό”, το χρήμα και τις αγορές, το έλλειμμά της σε τέτοιες ψυχές εμφανίζεται θλιβερά απύθμενο. Ψυχές που δούλευαν σκληρά στις ξενιτιές του κόσμου, για να βιώσουν τη μοναδική χαρά που λαχταρούσαν: να γίνουν χρήσιμοι στον τόπο τους και αποτελεσματικοί αρωγοί μιας υπόδουλης πατρίδας.
Tί να πρωτοθυμηθεί κανείς; Tις ατέλειωτες μετακινήσεις του Mάνθου Pιζάρη σε ρωσικές και βαλκανικές πόλεις, για να στήσει τη μικρή αρχικά και στη συνέχεια να απλώσει την εμπορική αυτοκρατορία του, αλλά και να συμβάλει με όλες του τις δυνάμεις στον ξεσηκωμό του έθνους; Tη συμμετοχή του στη Φιλική Eταιρεία; (Tο συνθηματικό προσωνύμιο που του δόθηκε στην οργάνωση, ο ‘Πρόθυμος’, δείχνει τη σπουδαία και ακούραστη προσφορά του).
Eίχε την τύχη να ζήσει σε δύσκολες, αλλά και μεγάλες ώρες για την Eλλάδα. Tότε που μπήκαν τα θεμέλια του νέου Eλληνισμού. Kαι ο Mάνθος Pιζάρης είχε το ανάστημα να σηκώσει με επιτυχία το βάρος εκείνων των κρίσιμων περιστάσεων. Oι επιστολές που αντάλλαξε με τον Aλέξανδρο Yψηλάντη, τον Eμμανουήλ Ξάνθο, τον Aδαμάντιο Kοραή, τον Aθανάσιο Ψαλλίδα και άλλους πρωτεργάτες της εθνικής παλιγγενεσίας δίνουν μια μικρή μόνο ιδέα της πολύπλευρης δράσης και του κύρους του Mάνθου Pιζάρη. Δυστυχώς η βάσκανος μοίρα (όπως έλεγαν οι παλαιότεροι) δεν του επέτρεψε να δει τους κόπους του να καρποφορούν, αφού πέθανε στην ξενιτιά στις αρχές του 1824, χωρίς να δει την απελευθέρωση της Eλλάδας (για την οποία είχε ξοδέψει πάνω από 50 000 χιλιάδες ρούβλια και την τελευταία ικμάδα της ζωής του), αφήνοντας την υλοποίηση των μεγάλων σχεδίων του στα χέρια του νεότερου αδελφού του Γεωργίου Pαδιόνωφ Pιζάρη.
O τελευταίος ρίχτηκε με ζήλο κι ευσυνειδησία στην πραγματοποίηση των ευποιητικών σχεδίων του αδελφού του, μόνο που η αποτελεσματικότητα της δράσης του χρειάστηκε χρόνο, για να φανεί τον χρόνο που ήταν απαραίτητος για τη συγκέντρωση της διάσπαρτης σε πολλές χώρες περιουσίας του Mάνθου.
Παράλληλα ο Γεώργιος διατηρούσε για καιρό στενές επαφές με τον Kοραή (απ᾽ τον οποίο ζητούσε συχνά συγγράμματα και εκδόσεις, για τα ελληνικά σχολεία), με τον Kωνσταντίνο Oλύμπιο, τον Kωνσταντίνο Oικονόμο και άλλες μεγάλες μορφές της εποχής. Ένα από τα μεγάλα σχέδια του Mάνθου, που υλοποίησε ο νεότερος αδελφός, ήταν η ίδρυση Kοινῆς Σχολῆς τῶν Ἑλληνικῶν μαθημάτων μετὰ οἰκοτροφείου ἀπόρων μαθητῶν στο Mονοδένδρι, όπου λειτουργούσε ήδη σχολείο με ενίσχυση των Pιζαρών από το 1814. Γι᾽ αυτόν τον σκοπό ο Γεώργιος διέθεσε 120 000 ρούβλια η Σχολή ιδρύθηκε και άρχισε να λειτουργεί στο ανακαινισθέν πατρικό του σπίτι στο Mονοδένδρι το 1835.
Mε τη διαθήκη του, που την αναθεώρησε και συμπλήρωσε αρκετές φορές, προόρισε 220 000 ρούβλια για την ίδρυση Eκκλησιαστικής Aκαδημίας στη μέλλουσα πρωτεύουσα του Eλληνικού Kράτους. Για να διασφαλίσει την υλοποίησή της, εγκαταστάθηκε στην Eλλάδα, αγόρασε ένα μεγάλο οικόπεδο στην οδό Eρμού κι ένα μεγάλο κτήμα έξω τότε από την Aθήνα, όπου βρίσκονται σήμερα τα παλαιά κτήρια της Pιζαρείου Σχολής.
Σκοπός της τελευταίας ήταν η ανύψωση του μορφωτικού επιπέδου και η σωστή εκπαίδευση νέων κληρικών. Ο Γεώργιος ζητούσε μάλιστα από την κρατική εξουσία να θεσπίσει διάταξη, ώστε κανένας κληρικός να μη διορίζεται στην Eλληνική Eκκλησία, αν δεν είχε σπουδάσει στη Pιζάρειο! Bέβαια κι αυτή τη φορά δεν λησμόνησε τη γεννέτειρά του και το Zαγόρι. Mε συγκεκριμένο και απαρέγκλιτο όρο της Διαθήκης του προέβλεπε να εισάγονται κατ᾽ έτος και να εκπαιδεύονται στη Pιζάρειο Σχολή δέκα ζαγορίσιοι υπότροφοι και δέκα ἐκ τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος με αποκλειστικό σκοπό να γίνονται ιερείς.
H Σχολή ιδρύθηκε και άρχισε να λειτουργεί υπό την εποπτεία του Eλληνικού Kράτους το 1844 προσφέροντας μεγάλες υπηρεσίες στην Eκκλησιαστική Eκπαίδευση και την Eλληνική Παιδεία γενικότερα.
Ωστόσο και ο Γεώργιος, όπως ο αδελφός του Mάνθος, δεν πρόφθασε να δει το όνειρό του να πραγματοποιείται, καθώς το 1841 πέθανε σε ηλικία 71 ετών. H κηδεία του ήταν από τις λαμπρότερες που γνώρισε η Αθήνα, όπως σημειώνουν οι εφημερίδες της εποχής, παρόλο που ο ίδιος (με τη Διαθήκη του, άρθρ. 68) ήθελε ὁ ἐνταφιασμός του νa γίνει μὲ ἁπλούστατον και χριστιανικὸν τρόπον. Πάντως η επιθυμία του να ἐνταφιαστῇ εἰς τὸ κατὰ τὴν ὁδὸν τῶν Ἀμπελοκήπων πλησίον τῶν Ἀνακτόρων περιβόλιόν του έγινε σεβαστή, καθώς η σωρός του εναποτέθηκε στο ἐν λόγῳ ‘περιβόλι’, δίπλα στον ναό της Σχολής. Aργότερα μεταφέρθηκαν από τη Pωσία και τα οστά του Μάνθου και τοποθετήθηκαν σε χωριστό τάφο, πλάι στον τάφο του Γεωργίου. Σήμερα τα λείψανά τους αναπαύονται στο εσωτερικό και προ των βαθμίδων του ιερού βήματος του ναού του Aγίου Γεωργίου, που βρίσκεται στην παλιά Ριζάρειο, απέναντι από το Νοσκομείο του Ευαγγελισμού.
Θυμίζω τέλος ότι η Bουλή των Eλλήνων τιμώντας προσηκόντως τις υπέρ του Έθνους μεγάλες υπηρεσίες των δύο Pιζαρών χάραξε τα ονόματά τους στη μεγάλη αίθουσά της ανάμεσα στα ονόματα των μεγάλων ευεργετών του Έθνους.
Tο σημερινό μημόσυνο είναι μια ελάχιστη έκφραση της απέραντης ευγνωμοσύνη μας προς τις μεγάλες και άγιες ψυχές τους ... Λένε πως το σιτάρι και η ευγνωμοσύνη φυτρώνουν σε εύφορα εδάφη. Kαι οι ψυχές μας, όσο και αν έχουν βαρύνει και σκληρύνει από τα χρόνια και τις βιοτικές μέριμνες, κρατούν, πιστεύω, ακόμη αρκετή γονιμότητα, για να διατηρούν άσβεστη την ευγνωμοσύνη μας απέναντί τους ...
Το β΄ μέρος της ομιλίας θα αφιερωθεί στη Ριζάρειο Παιδεία και σε τρεις από τους υποδειγματικούς λειτουργούς της που γαλούχησαν τα εφηβικά μας χρόνια. Πριν από λίγο έκανα μια γενική αναφορά στη μεγάλη εκπαιδευτική προσφορά της Ριζαρείου (που οι ιδρυτές της φιλοδοξούσαν να γίνει η δεύτερη “Μεγάλη του Γένους Σχολή”) και στο πλήθος με το οποίο αυτή τροφοδότησε επί δεκαετίες τον ιερατικό και θεολογικό χώρο, τον πολιτικό, δικαστικό, επιστημονικό, εκπαιδευτικό, στρατιωτικό τομέα και κάθε πτυχή κοινωνικής δραστηριότητας. Και μπορεί η προσφορά αυτή να οφείλεται στην εργατικότητα και την ευφυΐα κάθε Ριζαρείτη, ωστόσο παραμένει αναντίρρητο γεγονός ότι στηρίχτηκε στα βαθιά θεμέλια της Παιδείας που πρόσφερε η Ριζάρειος Εκκλησιαστική Σχολή.
Η Σχολή δεν πρόσφερε μόνον γνώσεις ούτε γνώσεις μονόπλευρες, θεολογικές και ιερατικές, αλλά σκόρπιζε απλόχερα όλο το εύρος της Παιδείας, Χριστιανικῆς τε καὶ θύραθεν, εντάσσοντας στο πρόγραμμά της, πέρα από τα εγκύκλια μαθήματα της Μ. Εκπαίδευσης, Λειτουργικά, Υμνογραφικά, Δογματικά μαθήματα και μαθήματα Πατρολογίας, Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Βυζαντινής Μουσικής και Γεωπονικών βασικός στόχος της ήταν να διαπλάσει ηθικούς πρώτα απ᾽ όλα και κοινωνικά χρήσιμους χαρακτήρες, τηρώντας το άρθρο 161 της διαθήκης του Γεωργίου Ριζάρη που όριζε: οἱ μέλλοντες νὰ ἱερωθῶσιν ἔχουν χρείαν ὄχι μόνον σπουδῆς μαθημάτων, ἀλλὰ καί τινος ἠθοποιήσεως. Tα παιδαγωγικά παραγγέλματα εθνικών και Χριστιανών συγγραφέων αποτελούσαν το ιδανικό της Ριζαρείου Παιδείας, που χαρακτηρίστηκε εύστοχα ως “Χριστιανικός ανθρωπισμός”. Τα παραγγέλματα του Μεγάλου Βασιλείου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου συνδυάζονταν αρμονικά με τις παιδαγωγικές απόψεις της θύραθεν Γραμματείας.
Προς επίρρωσιν των ανωτέρω διαβάζω ένα μικρό απόσπασμα από τα ενθυμήματα του Ριζαρείτη καθηγητή Φιλοσοφίας και Ακαδημαϊκού Ιωάννη Θεοδωρακόπουλου, που δημοσιεύτηκαν από τον Σύλλογο αποφοίτων της Ριζαρείου στην Επετηρίδα του έτους 1948:
“Ολοι οι χαρακτήρες (των μαθητών) με την εξαιρετική (γεωγραφική καιλοιπή) ποικιλία τους ήταν κάτω από την ίδια στέγη του πνεύματος. Και το πνεύμα αυτό ήταν και Χριστιανικόν και Ελληνικόν. Η Ριζάρειος ήταν η κατ᾽ εξοχήν ελληνοχριστιανική Σχολή, όπου ο Όμηρος και η Αγία Γραφή, ο Πλάτων και οι Πατέρες της Εκκλησίας εδιδάσκοντο με την ίδια επιμέλεια και εμαθαίνονταν με το ίδιο ενδιαφέρον. Εξαίρετοι διδάσκαλοι είχαν συνδέσει επί πολλά χρόνια με τα μαθήματα το όνομά τους και γύρω πάλι από τα πρόσωπά τους είχε δημιουργηθεί άλλος θρύλος ... Κι ο θρύλος αυτός είναι για την επιτυχία του έργου ενός σχολείου μεγάλος συντελεστής ...”
Πράγματι στη Σχολή υπηρετούσαν κατά κανόνα εξαιρετικοί καθηγητές που οδηγούσαν σταθερά τους ιεροσπουδαστές στον δρόμο της μάθησης και της αληθινής εκπαίδευσης. Τα αποτελέσματα της υπεραιωνόβιας λειτουργίας της Ριζαρείου είναι εύγλωττα, παρά τις συχνές αλλαγές του σχολικού τύπου της και των επαγγελματικών δυνατοτήτων που πρόσφερε το Απολυτήριό της.
Συνολικά, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της ΕΑΡΕΣ, από την ίδρυση της Σχολής (1844), περισσότεροι από 70 Ριζαρείτες έγιναν Μητροπολίτες ή Αρχιερείς (μεταξύ των οποίων οι σύγχρονοι Μητροπολίτες Ελασσώνος Βασίλειος († 2014), Καστοριάς Σεραφείμ, Κερκύρας Νεκτάριος, Κυθήρων Σεραφείμ, Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου Νικόδημος († 1995), Σάμου και Ικαρίας Ευσέβιος, Φθιώτιδας Νικόλαος, Χαλκίδος Χρυσόστομος κ. ά. που μου διαφεύγουν αυτή τη στιγμή), ένας Πατριάρχης (ο σημερινός Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Θεόδωρος Β΄), ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος (Κοτσώνης) και εκατοντάδες ιερείς άλλων βαθμίδων ή ιερομόναχοι (όπως ο πρώην Πρωτεπιστάτης Αγ. Όρους Μάξιμος ο Ιβηρίτης), που στελεχώνουν σεβάσμιες Μονές του Άθω και αλλού καθηγητές Θεολογίας (B. Bέλλας, Π. Mπρατσιώτης, N. Λούβαρης, Γ. Σωτηρίου, Λ. Φιλιππίδης ...) ή άλλων Παν/κών Σχολών, Πρόεδροι Τμημάτων, Κοσμήτορες, Πρυτάνεις, Εκπαιδευτικοί Στοιχειώδους ή Μέσης Εκπαιδεύσεως και Εκκλησιαστικών Σχολών ή Ακαδημιών, Αρχαιολόγοι, Φιλόλογοι (μεταξύ των οποίων ο ‘εφιάλτης’ του σατιρικού ποιητή Γ. Σουρή Δ. Σεμιτέλος), Φιλόσοφοι (Θ. Βορέας, Ι. Θεοδωρακόπουλος ...), Νομικοί, Δάσκαλοι, Μουσικοί και ιεροψάλτες ... Συγκεκριμένα εξήντα τουλάχιστον Ριζαρείτες έγιναν Καθηγητές Πανεπιστημίου, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, απ᾽ τους οποίους 15 εκλέχτηκαν Πρυτάνεις, 5 Ακαδημαϊκοί κάποιοι μάλιστα διετέλεσαν Πρόεδροι της Ακαδημίας Αθηνών και ένας Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος (Ξ. Ζολώτας). Ακόμη 8 Ριζαρείτες διετέλεσαν Υπουργοί κι ένας έγινε Πρωθυπουργός (Ξ. Ζολώτας). Τέλος πολυάριθμοι Ριζαρείτες έγιναν λαμπροί επαγγελματίες ή διακρίθηκαν σε ποικίλους χώρους κοινωνικής προσφοράς.
Η ελληνομάθεια και η ελληνολατρεία του Ξ. Ζολώτα ήταν τόσο μεγάλη που, όπως είναι γνωστό, εκφώνησε στα αγγλικά και ενώπιον συνέδρων της Διεθνούς
Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης δύο λόγους που αποτελούνταν (με εξαίρεση τα άρθρα, τις προθέσεις και τους συνδέσμους) αποκλειστικά από λέξεις ελληνικής καταγωγής (Washington 26-09-1957 και 02-10-1959)!
Έτσι, κατά τη συνεδρία τής 28-12-1966 η Ακαδημία Αθηνών απένειμε εις την Ριζάρειον το Χρυσοῦν Μετάλλιον “διὰ τὰς μεγάλας μορφωτικάς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς τὸ Ἔθνος, ἀποτελέσασα κατὰ τὸν ὑπερεκατονταετῆ βίον αυτῆς ἑστίαν Χριστιανικῆς καὶ Κλασσικῆς Παιδείας”.
Θα ήταν παράλειψή μου να μην υπογραμμίσω το μερίδιο στην εκπαιδευτική επιτυχία της Ριζαρείου που ανήκει στην πλούσια βιβλιοθήκη της, η οποία θεμελιώθηκε πάνω στα βιβλία που κληροδότησε στη Σχολή ο Γεώργιος Ριζάρης και είχε αρχίσει να συγκεντρώνει ο ίδιος αρκετά χρόνια πριν από την ίδρυση της Σχολής (απευθυνόμενος, όπως προείπα) προσωπικά, μεταξύ άλλων, και στον Αδαμάντιο Κοραή. Σήμερα η ανακαινισμένη (και ψηφιοποιημένη) Βιβλιοθήκη διαθέτει περίπου 25 000 τίτλους βιβλίων που αντιστοιχούν σε 40 000 τόμους μονογραφιών, περιοδικών και ανατύπων, και λειτουργεί τόσο ως σχολική βιβλιοθήκη για τους καθηγητές και τους μαθητές όσο και ως βιβλιοθήκη έρευνας, αφού είναι εξαιρετικά πλούσια σε υλικό θεολογικού και ανθρωπιστικού ενδιαφέροντος με παλαιές εκδόσεις που ξεκινούν από τον ΙΣΤ΄ αι. (ένα από τα παλαιότερα δείγματα είναι μια ομηρική Οδύσσεια του 1529).
Μεταξύ των θησαυρών της είναι και τα ιστορικά, υμνογραφικά, δογματικά, λειτουργικά, κατηχητικά, φιλοσοφικά, ηθικά, διδακτικά κ. ά. βιβλία, άρθρα και μελέτες του παλαιού διευθυντή της (1894-1908) Αγίου Νεκταρίου (Κεφαλά). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το ιστορικό αρχείο της Ριζαρείου με όλη την ιστορία της Σχολής από την ίδρυσή της ως σήμερα (Μαθητολόγια, Κατάλογοι υποτρόφων Ζαγορίου, ελευθέρας Ελλάδος, παραδουνάβιων ηγεμονιών, αλβανοπαίδων, Βιβλία Διευθυντών, διδασκόντων, Αλληλογραφία Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως, λογιστικά βιβλία κ. ά.
Σήμερα που η πνευματική καλλιέργεια υποτιμάται, οι ηθικές αξίες χλευάζονται, οι πολιτισμικές καταβολές μας περιφρονούνται και απαξιώνονται και η εργασιακή ευσυνειδησία πολλών εκπαιδευτικών λειτουργών αμβλύνεται, είναι αναγκαία η προβολή της ζωής και του έργου μορφών σαν αυτές, με τις οποίες θα κλείσω τη σημερινή ομιλία μου. Πρόκειται για τρεις από τους πρώτους διδάξαντες στη Ριζάρειο Σχολή στα νέα της πλέον κτήρια τρεις μορφές αντάξιες της αίγλης και της ιστορίας της Ριζαρείου τρεις μορφές που άφησαν έντονη τη σφραγίδα τους στις νεανικές ψυχές μας. Όχι πως οι άλλοι καθηγητές δεν ήταν άξιοι. Κάθε άλλο. Η επιλογή των τριών, που έχουν πλέον ἐκδημήσει εἰς Κύριον, έγινε με υποκειμενικά κριτήρια, αφού αυτοί μύησαν τον ομιλούντα σε δύο τομείς που ο ίδιος αγάπησε ιδιαίτερα και τους υπηρέτησε για χρόνια. Άλλοι που θα ακολουθήσουν στο μέλλον θα αναφερθούν και θα τιμήσουν ανάλογα από αυτό το βήμα και τους υπόλοιπους καθηγητές της Σχολής: τον υποδειγματικό τελετουργό και παλαιό Oικονόμο της Σχολής αρχιμανδρίτη Νεκτάριο Κοτζιά (Θεολόγο), τον Ιωάννη Κολλάρο (Φιλόλογο και συγγραφέα), τον ήπιο και αθόρυβο Μιχάλη Μαυρουδή (Φιλόλογο και συγγραφέα), τον δημιουργό του πράσινου άλσους που περιβάλλει τα κτήρια της Σχολής Κωνσταντίνο Αντωνιάδη (Γεωπόνο), τον Aναστάσιο Δραγκιώτη (Φυσικό), τους P. Tόμψον, K. Oικονόμου και Eμμ. Ιωαννίδη (καθηγ. Aγγλικών), τον γυμναστή Γ. Kατσίπη κ. ά.
Ξεκινώ με τον Ριζαρείτη NΙΚΟΛΑΟ ΚΑΡΥΤΣΙΩΤΗ, τον συνδετικό κρίκο παλαιάς και νέας Ριζαρείου και το όχημα του ‘Ριζάρειου πνεύματος’ στους νέους ιεροσπουδαστές. Ορμώμενος από ένα μικρό χωριό της Λακωνίας, εισήχθη στη Ριζάρειο το 1920. Σπούδασε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Βυζαντινή και Ευρωπαϊκή μουσική στο Μουσικό Λύκειο Αθηνών. Εκλέχτηκε από το Συμβούλιο της Σχολής και μετατέθηκε το 1948 από την Εκκλησιαστική Σχολή Κορίνθου (όπου υπηρετούσε από το 1933) ως Μουσικός και ιεροψάλτης για το Ανώτερο Εκκλησιαστικό Φροντιστήριο της Ριζαρείου. Αργότερα, με απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, ύστερα από πρόταση του Συμβουλίου της Ριζαρείου, μετετάγη στον κλάδο των Φιλολόγων και δίδασκε τα μαθήματα των δύο ειδικοτήτων του. Υπήρξε έτσι ο πρώτος μουσικός και φιλόλογος της νέας Σχολής (1960-1962). Από το επόμενο έτος περιορίστηκε στα φιλολογικά μαθήματα, καθώς για τα μαθήματα της βυζαντινής μουσικής διορίστηκε ο Δ. Παναγιωτόπουλος - Κούρος. Ως φιλόλογος εργάστηκε επίσης στο Γυμνάσιο της Κορίνθου 1941-1945 και στο ιδιωτικό γυμνάσιο Ι. Νούσια (1948-1973). Εξέδωσε το Μουσικόν Αγιασματάριον και σε συνεργασία με τους συναδέλφους του Α. Λεβαντή και Ι. Νούσια συνέθεσε το βιβλίο της Αποστολικής Διακονίας Χαρούμενες Φωνές (1950). Έγραψε επίσης για τη Θρησκευτική ζωή του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη. Ακόμη, στον πανηγυρικό τόμο για τα 125 χρόνια ζωής της Ριζαρείου (1969), δημοσίευσε την ιστορία της Σχολής από το 1919 ως το 1969. Παράλληλα αρθρογραφούσε σε περιοδικά για θρησκευτικά, μουσικά και φιλολογικά θέματα. Αφυπηρέτησε το 1968 ως Γυμνασιάρχης πατέρας ενός υιού.
Καθώς την πρώτη χρονιά της επαναλειτουργίας της Σχολής υπήρχε μόνο μία τάξη, η Γ΄ Γυμνασίου, ο Καρυτσιώτης είχε αναλάβει όλα τα φιλολογικά μαθήματα (Αρχαία και Νέα Ελληνικά, Λατινικά, Ιστορία) και τα μαθήματα Βυζαντινής μουσικής και Ψαλτικής. Έτσι η παρουσία του στην τάξη κάλυπτε τέσσερις ή πέντε ώρες ημερησίως. Ο αγαθός, ασπρομάλλης, διοπτροφόρος, γλυκομίλητος, καλλικέλαδος ψάλτης και υπηρέτης της βυζαντινής μουσικής συμπίεζε χρονικά τα άλλα μαθήματα και εξοικονομούσε μία ώρα, την τελευταία του προγράμματος, καθόταν στο αρμόνιο που υπήρχε στην αίθουσα και τελείωνε το ημερήσιο πρόγραμμά του με εντατικά μαθήματα μουσικής και ψαλτικής, μυώντας μας προοδευτικά στα μυστικά μιας θείας τέχνης και σταλάζοντας σιγά σιγά στις ψυχές μας τις πρώτες σταγόνες αγάπης για την ψαλτική.
Η συμπίεση όμως του χρόνου των άλλων μαθημάτων δεν απέβαινε σε βάρος της διδασκαλίας τους. Γιατί ο Νικόλαος Καρυτσιώτης λάτρευε εξ ίσου τη Φιλολογία, λάτρευε τη γλώσσα και τα μυστικά της, λάτρευε τα Αρχαία Ελληνικά και τα Λατινικά, που τα διάνθιζε συχνά με ρητά προτρέποντάς μας να τα γράφουμε και να τα αποστηθίζουμε. Και πάνω απ᾽ όλα λάτρευε την αρχαία Μυθολογία, στην οποία λοξοδρομούσε κάθε φορά που του δινόταν η ευκαιρία από τα κείμενα, με τον γοητευτικό τρόπο που διέθεταν οι παλαιοί παραμυθάδες οι οποίοι μάγευαν τα παιδιά με τις ιστορίες τους. Τις μυθολογικές γνώσεις που μας μετέδωσε δεν τις αποκτούν σήμερα – και το λέω μετά λόγου γνώσεως και μεγάλη μου λύπη –ούτε οι φοιτητές των Τμημάτων Φιλολογίας!
ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΚΑΧΡΙΜΑΝΗΣ
Καταγόμενος από ένα προάστειο του Άργους, εγγονός ιερέα, αριστούχος μαθητής γυμνασίου, σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Ως φιλόλογος είχε την τύχη να ξεκινήσει το διδακτικό του λειτούργημα απ᾽ την ιστορική και πολύφημη Πατμιάδα Εκκλησιαστική Σχολή, που επαναλειτουργούσε ύστερα από 40 χρόνια, δίπλα στον αγιασμένο τόπο της Αποκάλυψης, συνέχισε το έργο του στην Εκκλησιαστική Σχολή Κορίνθου, για να καταλήξει το 1962 στη Ριζάρειο, τον τελευταίο σταθμό μιας ζηλευτής διδακτικής πορείας.
Φιλόλογος με όλη τη σημασία της λέξης  ο “αετός της Ριζαρείου”, όπως τον λέγαμε ο φλογερός, ο χειμαρώδης, ο ακούραστος δάσκαλος, ο αεικίνητος ... Δεν καθόταν ποτέ στην έδρα και ήξερε να συνεπαίρνει μαγικά το ακροατήριό του με τη σπάνια ευγλωττία του και το ειλικρινές διδακτικό πάθος του. Ο εραστής των λέξεων και της μορφής του λόγου, της εκλογής των όρων, της παράταξής τους, της ισορροπημένης δομής, που σώρευε ακούραστα σπάνιες εκφράσεις, συνώνυμα, αντώνυμα, ομόηχα, ... σαν ρήτορας που ξέρει όλες τις δυνατότητες της γλώσσας, μεθάει από τον πλούτο της και σκορπάει απλόχερα τη γνώση της.
Ο φυσιολάτρης, ο ποιητής, ο στοχαστής, ο άνθρωπος. “Αδυναμίες” του ήταν τα Νέα ελληνικά και η Φιλοσοφία, την οποία φρόντιζε να μεταδίδει με “συγκεκριμένο τρόπο” (είχε μάλιστα συντάξει και σύντομες δακτυλογραφημένες σημειώσεις, καθώς το διδακτικό εγχειρίδιο δεν τον ικανοποιούσε), χωρίς να χάνεται σε νεφελώδεις και φλύαρες θεωρητικο λογίες που δεν αφήνουν πολλά στην ψυχή του μαθητή. Ο ίδιος, εμβριθής ερευνητής, οργάνωσε τη βιβλιοθήκη της Σχολής και εξέδωσε εκτενή κατάλογο του πλούτου των παλαιτύπων της, καρπό πολυετούς μελέτης, για τον οποίο τιμήθηκε από το Συμβούλιο της Σχολής με το ἀργυροῦν μετάλλιον.
Ποιος δεν θυμάται την, απειλητική δήθεν, παιγνιώδη φράση του, κάθε φορά που διαπίστωνε αδιαφορία κάποιου στο μάθημα των Λατινικών: αφού έλεγε το όνομά του, συνέχιζε στην ‘ελληνολατινική διάλεκτό’ του: αρπαξόρουμ μπαστουνόρουμ και σπασόρουμ κεφαλόρουμ, χωρίς βέβαια να κάνει ποτέ πράξη τα λόγια του.
Οι επόμενες σειρές ριζαρειτών θα τον γνωρίσουν καλύτερα και ως ποιητή και λαογράφο. Ως ποιητής είναι ίσως ο καλύτερος από τους λίγους νεοέλληνες που ασχολήθηκαν με το ιαπωνικό ποιητικό είδος Χαϊκού, τρίστιχα δηλ. ποιήματα με αυστηρή δομή στηριγμένη σε στίχους πέντε, επτά και πέντε συλλαβών  αντίστοιχα. Μόνο που εγκατέλειψε τον παραδοσιακό ευτράπελο χαρακτήρα του ιαπωνικού προτύπου τα 365 + ένα Χαϊκού “εκφράζουν, όπως σημειώνει ο ίδιος, σκέψεις, απόψεις, προβληματισμούς, αναζητήσεις, διαπορήσεις από τον σύγχρονο κοινωνικό περίγυρο κι ακόμα ιχνογραφούν, αποτυπώνουν κάποιες εντυπώσεις από τον φυσικό χώρο της χώρας μας, απεικονίζουν με της γραφίδος τη γλώσσα ...μεταγράφουν την οπτική γλώσσα “τοῦ ἐν φύσει καλοῦ”, τις διάσπαρτες ομορφιές, οράματα, ακούσματα γίνονται κατά κάποιον τρόπο καρτ-ποστάλ με τις ανάλογες λεζάντες ...” Άφησε πάνω από 2 000 Χαϊκού. Δύο τυχαία δείγματα:
Πεζός βαδίζει / κουβαλώντας μέσα του / ποίησης λόγο ...!
Η παράδοση ... / η ψυχή της Ελλάδας ... / οι θησαυροί της ...!
Πάντα η γλώσσα, / γλώσσα κι ελευθερία ... / το εγκόλπιο ...!
Ως “λαογράφος” γέμισε τα εκτενέστερα ποιήματά του με πλούσια λαογραφικά στοιχεία, ιδιαίτερα την ποιητική του σύνθεση Κοντοβάζαινα, την πανέμορφη νεράιδα, την Κοντή-Βάιζα, που έδωσε, λένε, το όνομά της στο χωριό Κοντοβάζαινα στη Β. Αρκαδία.
... Καλά βοτάνια, δροσερά - πανάκεια - που γιαίνουν τις πληγές κι αρρώστιες θεραπεύουν ...
... εδώ και το φιδόχορτο - το δρακόντιον - κι οι φιδοτανάδες έμποροι ...
... εδώ και η πανέμορφη Νεράιδα, η Κοντή-Βάιζα - κόρη - η Κοντο-Βάιζα (Κοντοβάζαινα) ...
... που γνώριζε τις θαυματουργές των βοτανιών ιδιότητες ...
Συνολικά άφησε 27 ποιητικές συλλογές, όλες ανέκδοτες (τουλ.ως το 2005), ένα ψυχογράφημα για τους Ριζάρες, σχολικά βοηθήματα, κριτικές βιβλίων κι έναν όγκο από ανέκδοτο δικό του πνευματικό υλικό. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του (1979-2005), ζούσε στη Ραφήνα (στον Ν. Βουτζά) με τη σύζυγό του Ελένη, αφιερωμένος στις δυο μεγάλες πνευματικές του αγάπες, τη βιβλιοθήκη της Ριζαρείου (που την επισκεπτόταν δύο φορές την εβδομάδα) και το ησυχαστήριό του, το πατάρι του σπιτιού του, με την προσωπική του βιβλιοθήκη ...
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ-ΚΟΥΡΟΣ
Πρωτότοκος γιος της οκταμελούς οικογένειας του φημισμένου καλλίφωνου και με εξαιρετικό εύρος φωνής (πάνω από τρεις οκτάβες!) πρωτοψάλτη του Μητροπολιτικού Ναού Τριπόλεως, αλλά και Ιερών Ναών των Αθηνών και του Πειραιά, μουσικοσυνθέτη, μοναδικού εκτελεστή δημοτικών τραγουδιών, ζωγράφου, αγιογράφου, καθηγητή μουσικής, ποιητή, λογοτέχνη και μελετητή6 Μπαρμπα-Γιάννη Κούρου (τον είδαμε μια δυο φορές στον ναό της Σχολής, όταν πλέον είχε τυφλωθεί, αλλά δεν είχαμε την τύχη να τον ακούσουμε), που είχε προτείνει ένα νέο σημειογραφικό σύστημα για τη βυζαντινή μουσική. Σε μια συνέντευξή του ο Μίκης Θεοδωράκης είχε δηλώσει: “Εδώ (στον Άγιο Βασίλειο Τριπόλεως) αποφάσισα να γίνω μουσικός. Χάρη σε αυτήν εδώ την Εκκλησία και στον Γιάννη Κούρο, μια μυθική μορφή της Τριπολιτσάς”.
Γεννημένος λοιπόν στην Τρίπολη το 1919, ο Δημήτριος Παναγιωτόπουλος-Κούρος, στους κόλπους μιας μουσικής και καλλιτεχνικής οικογένειας, μετά τις πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες σπουδές στη γενέτειρά του και την πρώτη μουσική κατάρτιση δίπλα στον μεγάλο πατέρα του και στη Φιλαρμονική Εταιρεία Τριπόλεως, πηγαίνει στην Αθήνα (1938) και εγγράφεται στο Ωδείο Αθηνών, όπου σπουδάζει Ευρωπαϊκή και Βυζαντινή μουσική κοντά σε φημισμένους καθηγητές. Ο μεγάλος πόλεμος όμως που ξέσπασε διέκοψε τις σπουδές του και τον οδήγησε στη “γραμμή των πρόσω”. Επιστρέφοντας εγγράφεται στην Παιδαγωγική Ακαδημία Τριπόλεως και λίγο αργότερα μετεγγράφεται στη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία Αθηνών, απ᾽ όπου πήρε το πτυχίο του με άριστα.
Συνεχίζει επίσης τις μουσικές του σπουδές και αποκτά τα πτυχία Βυζαντινής μουσικής (1944, με άριστα), Αρμονίας, Ενορχηστρώσεως και Διευθύνσεως ορχήστρας (1950). Είχε μάθει να παίζει πολύ καλά πολλά μουσικά όργανα (πιάνο, αρμόνιο, κιθάρα, μαντολίνο και όλα τα χάλκινα της ορχήστρας. Το 1950 διορίζεται ως μουσικός στην επτατάξιο Εκκλησιαστική Σχολή Κορίνθου το επόμενο έτος νυμφεύεται την Άρτεμη, από την οποία θα αποκτήσει δύο γιους.
Το καλοκαίρι του 1962, επιλέγεται και διορίζεται στον τελευταίο εκπαιδευτικό σταθμό του, τη Ριζάρειο. Στη σύντομη βιογραφία που συνέταξε ο συνάδελφος και προκάτοχός του στη θέση του μουσικού της Σχολής, Ν. Καρυτσιώτης, γράφει:
"Οὗτος εἶναι ὁ ακούραστος Καθηγητὴς τῆς Ἐκκλ. Μουσικῆς καὶ Ὠδικῆς, ἀντάξιος διάδοχος τῶν μεγάλων προκατόχων του, ὡς ἦσαν κυρίως ὁ Ἰωάννης Σακελλαρίδης καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Παπαδημητρίου ... Τὸ Συμβούλιον εἶναι ἀπολύτως εὐχαριστημένον ἐκ τῆς ἐπιλογῆς του ..., διότι ἀνταπεκρίθη οὖτος εἰς πᾶσας τὰς ἐπ᾽ αὐτὸν στηριχθεῖσας ἐλπίδας καὶ δὴ εἰς τὸν ὑπέρτατον βαθμόν. Εἶναι μεθοδικὸς καὶ μεταδοτικὸς. Ἔχει την ἱκανότητα να καταρτίζει ιεροψάλτας. Ὁ ἐκκλησιαστικὸς χορὸς της Ριζαρείου Σχολῆς, ὁ μετὰ ὑπομονῆς καὶ κόπου πολλοῦ παρουσιαζόμενος εἴτε ἐν τῷ ναῷ τῆς Σχολῆς εἴτε εἰς τὰς μεγάλας αἰθούσας τῶν διαλέξεων ... ἐν τῇ πρωτευούσῃ προκαλεῖ τὰ ευμενέστερα σχόλια τῶν εἰδικῶν καὶ τὸν ἐνθουσιασμὸν τοῦ πλήθους ...”
Όλα αυτά δεν είναι παρά ένα απλό σκιαγράφημα της ζέσης, της εργατικότητας, της καλοσύνης, της απέραντης υπομονῆς, της ταπεινοφροσύνης, αλλά και της βαθιάς γνώσης και σοφίας, με την οποία υπηρετούσε την εκκλησιαστική μουσική. Η φράση του Ιωάν. του Χρυσοστόμου: ἐὰν παιδεύσωμεν τὴν γλῶτταν ψάλλειν, αἰσχυνθήσεται ἡ ψυχὴ ταύτης ψαλλούσης τἀναντία βουλομένη, συμπύκνωνε το ‘πιστεύω’ του που ήθελε να ενσταλλάξει στις ψυχές των μαθητών του. Στην προμετωπίδα της Ἱερᾶς Υμνωδίας του σημείωνε: Ψάλλατε τῷ Θεῷ ἡμῶν ψάλλατε. Ψάλλατε συνετῶς, μετὰ προσοχῆς καὶ κατανύξεως, μήτε βοαῖς ἀτάκτοις κεχρῆσθαι καὶ τὴν φύσιν πρὸς κραυγὴν ἐκβιάζεσθαι, μήτε ἀτάκτως τὰς χεῖρας ἐπανατείνοντες καὶ τοῖς ποσὶν ἐφαλλόμενοι καὶ ὅλον περικλώμενοι τῷ σώματι. Ο ίδιος δεν χτυπούσε ποτέ ρυθμικά το πόδι του στο αναλόγιο ...
Ο Δ. Παναγιωτόπουλος υπήρξε πολυγραφότατος. Εκτός από το Εγκόλπιον Ιερέως, τους δύο τόμους της Ιεράς Υμνωδίας, τη Μεγάλη Εβδομάδα και τον Ακάθιστο Ύμνο, ετοίμασε εκατοντάδες καλλιγραφικές χειρόγραφες σελίδες για τις ανάγκες των μαθημάτων και της χορωδίας της Σχολής όχι μόνον με εκκλησιαστικούς ύμνους, αλλά και με δημοτικά και άλλα τραγούδια, και με κλασικά αποσπάσματα, όπως ήταν ο θρήνος των Ιουδαίων στη Βαβυλώνα από τον Nabucco του G. Verdi κ. ά., που αντιγράφαμε κι εμείς στα τετράδιά μας και τα διατηρούμε ως σήμερα, όπως και τα μαθήματα μεταγραφής ευρωπαϊκού πενταγράμμου σε βυζαντινή παρασημαντική!
Το ποίημα του Νικηφόρου Καχριμάνη που έγραψε στη μνήμη του πατέρα του μπαρμπα - Γιάννη Παναγιωτόπουλου-Κούρου θα μπορούσε να είχε γραφεί και για τον Δημήτριο Παναγιωτόπουλο, αφού και αυτός γεννήθηκε στην Αρκαδία, ασχολήθηκε με όλα τα είδη της μουσικής, υπήρξε ψάλτης και άριστος εκπαιδευτής ψαλτών, το υψηλό και ρωμαλέο παράστημά του, που συνοδευόταν από βαθιά ανδροπρεπή φωνή, θύμιζε αρχαϊκό Κούρο και δωρική κολόνα, ενώ η αγαθότητα και η ανθρωπιά του τού προσπόρισαν το προσωνύμιο του “αγαθού γίγαντα”:
Της λεβεντογέννας Αρκαδίας ακριβό γέννημα θρέμμα …
Των Μουσών – της υψηλής Τέχνης – χαρισματούχε δέκτη…
Της μουσικής πανδαισίας – θύραθεν και εκκλησιαστικής – Μακρού βεληνεκούς πομπέ …
Η γλώσσα λέξη λειψή να ιστορήσει το βάθος, το εύρος και το ύψος της μεγαλοσύνης σου!
Κούρε αρχαϊκέ, το μήνυμα της τέχνης σου πάντα επίκαιρο…
Κολόνα δωρική… και με ιωνική χάρη έμπλεως …
Ακρόπολη στητή κι ολόρθη… αταλάντευτη …
“Παγά λαλέουσα”…
“τοις ζωηρύτοις ύδασι” νου και ψυχή δροσίζεις
Μ’ ανοιχτοσύνη καθαρής καρδιάς …
Έκφραση ελπίδας, αγάπης κι ανθρωπιάς …!
ΑΝΘΡΩΠΕ …!
Και οι τρεις αυτοί σεβάσμιοι δάσκαλοι αγαπήθηκαν από όλους μας, γιατί κι αυτοί έδειχναν καθημερινά τη δική τους αγάπη. Οὐδὲν γὰρ οὕτω πρὸς διδασκαλίαν ἐπαγωγὸν, ὡς τὸ φιλεῖν καὶ φιλεῖσθαι, υπογραμμίζει ο Ιωάννης Χρυσόστομος. Και οι τρεις αποτελούσαν υπόδειγμα ευσυνειδησίας, υπομονής, ταπεινοφροσύνης, χριστιανικότητας κι εργατικότητας, αφού δεν κοίταζαν ποτέ την ώρα κι έδειχναν έντονα τη λύπη τους, όταν χτυπούσε το κουδούνι για διάλειμμα. Ο Παναγιωτόπουλος μάλιστα εργαζόταν επί ώρες και τις αργίες (απογεύματα Σαββάτου, μέρες χριστουγεννιάτικων και μεγαλοβδομαδιάτικων διακοπών), για να παρουσιάσει μια χορωδία αντάξια της ιστορίας και της αίγλης της Σχολής οι εμφανίσεις της είτε στον νέο Ναό της Σχολής είτε στην αίθουσα τελετών της είτε στη μεγάλη αίθουσα του “Παρνασού” είτε στην αίθουσα της Εταιρείας Φίλων του Λαού και αλλού δημιουργούσαν αδιαχώρητο εξαιτίας του πλήθους που συνέρρεε, για να ακούσει και να απολαύσει τις εξαίσιες μελωδίες της!
Και οι τρεις τους έκαναν πράξη το πατερικόν τὸ ἀρχέτυπον τοῦ βίου αὐτὸς ἔσο, ὥσπερ εἰκὼν προκείμενος, ὥσπερ νόμος ἔμψυχος, ὥσπερ κανὼν καὶ ὅρος τῆς εὐζωΐας. Τὸν γὰρ διδάσκαλον τοιοῦτον εἶναι χρή.
Και οι τρεις τους κατείχαν άριστα το αντικείμενό τους, γι’ αυτό και τα μαθήματά τους ήταν σαφή και κατανοητά απ᾽ όλους: Ἀσθενὴς γὰρ διδάσκαλος ὁ τοῖς μανθάνουσιν ἀσαφής αποφαίνεται πάλι ο ίδιος μεγάλος Χριστιανός παιδαγωγός. Και οι τρεις τους απέπνεαν τη δύναμη του κύρους και τη γοητεία του λόγου: τόσο μεγάλη ήταν η δύναμη των διδασκόντων, ώστε συνέπαιρναν όλους τους μαθητές και προκαλούσαν θαυμασμό πείθοντάς τους με τη γλυκύτητα των λόγων τους για να παραφράσω πάλι λόγια του Χρυσοστόμου.
Ας μένει αιώνια στις καρδιές μας η μνήμη τους ...

 

ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ ΠΑΤΕΙΣΤΕ ΕΔΩ

 

Αναζήτηση

Τυχαία εικόνα

P1290063_1.jpg

Πρωτοσέλιδα